R-13B1 · Klorotriflorometan

R-13B1 (Bromotriflorometan / Halon 1301) Nedir?

R-13B1; kimyasal adı Bromotriflorometan, yangın endüstrisindeki yaygın adıyla Halon 1301 olan, CBrF₃ (CF₃Br) molekül formüllü, bromlu bir halokarbon gazdır. Tek karbon atomu üzerinde üç flor ve bir brom atomu taşıyan bu bileşik, oda sıcaklığında renksiz, neredeyse kokusuz ve yanıcı olmayan bir gazdır.

Sıklıkla "HCFC" olarak anılsa da R-13B1 aslında klor içermeyen, brom taşıyan bir halon (BFC) sınıfı maddedir; bu yapısı onu klasik HCFC ve HFC soğutucu gazlardan ayırır. Çok düşük kaynama noktası (-57,8 °C) ve olağanüstü kimyasal kararlılığı sayesinde hem yangın söndürmede hem de bazı özel düşük sıcaklık tekniklerinde kendine özgü bir yere sahiptir.

Kullanım Alanları

R-13B1 (Halon 1301), birincil olarak toplam taşkın (total flooding) yangın söndürme sistemlerinde kullanılır. Yangın anında zincirleme yanma reaksiyonunu kimyasal olarak kesintiye uğratarak, ortamı boğmadan ve iz bırakmadan hızlı söndürme sağlar.

• Hassas alanların korunması: Sunucu odaları, veri merkezleri, telekomünikasyon santralleri ve müze arşivleri gibi su veya tozun zarar vereceği ortamlar.
• Havacılık ve denizcilik: Uçak motor bölmeleri, kargo kompartımanları ve gemi makine daireleri için sertifikalı söndürme uygulamaları.
• Özel düşük sıcaklık tekniği: Düşük kaynama noktası nedeniyle bazı niş kriyojenik ve laboratuvar uygulamalarında çözüm sağlar.

Üretimi 1994 sonrası kademeli olarak durdurulduğundan, günümüzde R-13B1 daha çok mevcut kritik sistemlerin bakımı ve geri dönüştürülmüş (recycled) gaz ile yeniden dolumu için talep görür.

Teknik Özellikler ve Saflık

R-13B1'in moleküler ağırlığı 148,91 g/mol, atmosferik basınçta kaynama noktası ise -57,8 °C'dir. CAS numarası 75-63-8, EC (EINECS) numarası 200-887-6'dır. Yüksek termal kararlılığı ve düşük reaktivitesi, onu kritik söndürme uygulamaları için güvenilir kılar.

Taba Dış Ticaret, R-13B1'i endüstriyel saflıkta (tipik olarak ≥ %99,5 ve üzeri) tedarik eder; her parti için kaynak, saflık ve nem değerlerini içeren analiz sertifikası (CoA) ve güncel Güvenlik Bilgi Formu (MSDS/SDS) talep üzerine sunulur. Gazın susuz (kuru) ve yağsız tutulması, sistem performansı ve korozyon kontrolü açısından kritiktir.

Güvenlik, Mevzuat ve Taşıma

R-13B1, taşımada UN 1009 numarası ile, Sınıf 2.2 (yanıcı olmayan, zehirli olmayan basınçlı gaz) olarak sevk edilir. Yanıcı değildir; ancak basınçlı gaz olarak ani basınç boşalması, dondurucu temas (donma yanığı) ve kapalı ortamda oksijen yerini alarak boğulma riski taşır. Yüksek sıcaklıkta bozunduğunda hidrojen florür ve hidrojen bromür gibi tahriş edici/aşındırıcı ürünler açığa çıkabilir.

Çevresel açıdan R-13B1, en yüksek ozon tüketim potansiyellerinden birine sahiptir: ODP = 10 (CFC-11'in on katı). 100 yıllık küresel ısınma potansiyeli de yüksektir (GWP-100 ≈ 7140, IPCC AR4). Bu nedenle Montreal Protokolü kapsamında üretimi gelişmiş ülkelerde 1994'te durdurulmuş, AB ve Türkiye mevzuatında kullanımı yalnızca kritik (kritik kullanım istisnası) uygulamalarla sınırlandırılmıştır. Tedarik, geri kazanım, kayıt ve bertarafı ilgili ozon tabakasını incelten maddeler mevzuatına tabidir.

Neden Taba Dış Ticaret?

Taba Dış Ticaret, R-13B1 (Halon 1301) gibi mevzuata tabi özel gazları, üretici garantili ve izlenebilir kaynaklardan, ilgili izin ve kayıt süreçlerine uygun şekilde tedarik eder. Geri kazanılmış ve sertifikalı gaz seçenekleriyle kritik sistemlerinizin sürdürülebilirliğini destekleriz.

ISO sertifikalı tank ve mühürlü silindir seçenekleri, kesintisiz stok yönetimi ve Türkiye genelinde hızlı sevkiyat ağımız sayesinde, doğru ürünü doğru belgelerle ve doğru zamanda teslim ederiz. Analiz sertifikası, MSDS ve mevzuat danışmanlığı için ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.